آیا عصر فناوری نرم آغاز شده است؟

ایده‌بازار: ما غالباً فناوری را از جنس سخت‌افزار و دانش فنی مربوطه می‌دانیم که عمدتاً در صنایع و از طریق تحقیق و توسعه یا انتقال فناوری بدست می‌آید. امروز به این نوع فناوری، "فناوری سخت" گفته می‌شود؛ اما نوع دیگر فناوری، "فناوری نرم" است که از کاربردی هوشیارانه‌ی تجربیات یا قوانین رایج در فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و انسانی سربرمی‌آورد و قوانین، سازوکارها، مفاهیم، نهادها، روش‌ها و رویه‌هایی را دربرمی‌گیرد که به بهبود، انطباق و کنترل دنیای عینی و ذهنی کمک می‌کند.

فناوری نرم، فناوری فکریِ خلق و نوآوری است که بر اندیشه، ایدئولوژی، احساسات، ارزش‌ها، رفتارهای فردی و سازمانی و اجتماعی متمرکز است. این نوع فناوری، لزوماً قابل‌انتقال نیست و نوع تفکر، حل مساله، برنامه‌ریزی، مدیریت، و اجرا را در سازمان‌های ما را به تصویر می‌کشد. عمدتاً ضعف کشورهای درحال‌توسعه و عقب‌مانده ناشی از عدم‌توجه به این فناوری‌ها و در نتیجه، ناتوانی در بهره‌برداری کارآمد از فناوری‌های سخت است. برحسب کاربردها، فناوری‌های نرم را می‌توان به انواع فناوری‌های تجاری، فناوری‌های فرهنگی، فناوری‌های اجتماعی، فناوری‌های زیستی نرم، فناوری‌های مهندسی نرم، فناوری‌های نظامی نرم، فناوری‌های سیاسی و فناوری‌های یادگیری (از طریق تجربه) تقسیم نمود.

فناوری‌های نرم، از نظر ماهیت، در سه دسته کلی جای می‌گیرند:

1. فناوری خدمات فکری: فناوری توسعه فکری، فناوری تامین و تغذیه فکری، فناوری مدیریت و سازمان، فناوری انباشت سرمایه، فناوری هماهنگی و همکاری، فناوری ارتباط، فناوری تبلیغات و انگیزش، فناوری بازاریابی، فناوری خدمات اطلاعاتی، فناوری طراحی، فناوری اجتماعی، فناوری یادگیری و ...

2. فناوری نوآوری محیطی: سیستم، سازوکار، نهادها، سیاست، قانون، مقررات

3. فناوری غنی‌سازی زندگی انسان: فناوری زیباسازی، هنر، فناوری تفریح و سرگرمی، ورزش‌ها، فناوری رسانه، فناوری فراغت

بعضی از اندیشمندان و آینده‌پژوهان بر این اعتقادند که در آینده، فناوری‌های نرم بیش از فناوری‌های سخت اهمیت می‌یابند؛ رقابت‌های فرهنگی آینده، بر پایه صنایع فرهنگی خواهد بود و رقابت‌های ملی و سازمانی بر محور فناوری‌های نرم خواهد چرخید.

منبع:

زوئینگ جین، "فناوری‌های نرم: انواع و ویژگی‌ها"، اندیشکده صنعت و فناوری، مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری، 1384

English

صفحه اصلی

علوم - فناوری

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت، متعلق به اندیشگاه شریف می باشد. 1385 هجری شمسی

فناوری نرم، یک پارادایم فناورانه جدید است که به زودی دیدگاه و نگرش ما به صنعت و کسب و کار  را تغییر خواهد داد

-زوئینگ جین