سواد فرهنگی شما چقدر است؟

ایده‌بازار: سواد، شالوده‌ي آگاهي‌ها و تفكر انسان‌هاست. طبق تعريف، سواد به طيفي از توانمندي‌هاي موردنياز براي برقراري ارتباط با ديگران از طريق گفتگو، خواندن، نوشتن و استفاده از رياضيات اطلاق مي‌شود كه با به‌كارگيري رسانه‌ها و فناوري‌هاي مختلف به ظهور مي‌رسد و هدف آن ارتقاي زندگي روزمره‌، مشاركت جمعي، حل مسائل بشري و توسعه‌ي ظرفيت‌هاي فردي و اجتماعي انسان و جامعه‌ي اوست.

ترديدي نيست كه دستيابي به اهداف توسعه‌اي كشور، مستلزم پرورش شهرونداني است كه از سواد مفيد و كافي برخوردار باشند. به‌سادگي مي‌توان نشان داد كه فرآيند تحقق اين الزام با طراحي يك "استراتژي ملي سوادافزايي" آغاز مي‌شود (درست مشابه تازه‌ترين تجربه در ايالات متحده‌ي آمريكا). اين استراتژي نه تنها فرآيند تجديد ساختار نظام آموزشي كشور در مقاطع مدرسه‌اي، فني و حرفه‌اي، و دانشگاهي را هدايت مي‌كند، بلكه رهنمودهاي لازم براي تجديد ساختار و نقش‌آفريني نوين رسانه‌هاي جمعي كشور ـ به‌ويژه رسانه‌ي ملي (صدا و سيما) ـ را به روشني ترسيم مي‌كند. طراحان اين استراتژي (به‌عنوان بخشي از استراتژي كلان فرهنگي كشور)، با پنج سوال اساسي زير روبرو خواهند بود:

1. انواع سوادهاي مفيد كدامند؟

2. منظور از "سواد مفيد و مكفي" چيست؟

3. "سبد سواد" شهروندان فرهيخته‌ي كشور بايد حاوي چه نوع سوادهايي باشد؟

4. توسعه‌ي هر نوع سواد مفيد مستلزم اجراي كدام برنامه‌هاي آموزشي است؟­

5. انواع سوادهاي مفيد با چه استانداردهايي سنجيده مي‌شوند؟

طي دهه‌هاي اخير، پژوهشگران موفق به كشف و معرفي  بيش از 34 نوع سواد مفيد و مدرن شده‌اند كه سواد علمي به‌معناي مصطلح در نظام آموزشي ما، تنها يكي از آن‌ها محسوب مي‌شود! از جمله‌ سوادهاي مفيد و مدرن مي‌توان به سواد فرهنگي، سواد اجتماعي، سواد سياسي، سواد اقتصادي، سواد رسانه‌اي، سواد نقادي، سواد اطلاعاتي، سواد كامپيوتري، سواد اينترنتي، سواد محيط كار، سواد خانوادگي، سواد نظامي، سواد بهداشتي، سواد محيطي(اكولوژيك)، سواد فيلم‌شناسي، سواد قانوني، سواد هنري، سواد شبكه‌اي و به‌ويژه "سواد فنآوري" اشاره كرد كه هر يك تعريف، استانداردها و راهكارهاي توسعه‌اي خاص خويش را دارند.

مفهوم سواد فرهنگي، نخستين بار توسط انديشمند برجسته‌اي به نام هيرچ در سال 1982 تعريف شد. وي در كتاب معروف خود با عنوان "سواد فرهنگي: آن‌چه هر آمريكايي بايد بداند" استدلال مي‌كند كه سواد فرهنگي در جامعه‌ي آمريكا، مشتمل بر شناخت كافي از 5000 موضوع مختلف است كه مثلاً يكي از آن‌ها شناخت امام خميني‌(ره) است.

سواد فرهنگي از دو منظر قابل بررسي است:

1. از منظر "درون‌جامعه‌اي" كه مشتمل بر شناخت عناصر اساسي تشكيل‌دهنده‌ي فرهنگ ملي و شناخت آن‌دسته از عناصر جهاني است كه بر فرهنگ ملي تأثيرگذار هستند.

2. از منظر "برون‌جامعه‌اي" كه به‌معناي برخورداري از سواد فرهنگي در مورد ساير ملت‌هاست.

منبع:

محمدرضا میرزاامینی، سواد فرهنگی: شالوده توسعه ملی، اندیشگاه شریف ، 1385

www.SharifThinkTank.com

English

صفحه اصلی

فرهنگی - هنری

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت، متعلق به اندیشگاه شریف می باشد. 1385 هجری شمسی

دانا زنده است اگرچه بمیرد، نادان مرده است هرچند زنده باشد

-امام علی (ع)